Trục lợi nhà ở xã hội: Những chiêu trò khiến người mua đối mặt nguy cơ mất tiền

Nhà ở xã hội được phát triển nhằm hỗ trợ những nhóm đối tượng đủ điều kiện tiếp cận chỗ ở với chi phí phù hợp. Tuy nhiên, tình trạng trục lợi nhà ở xã hội đang bộc lộ nhiều thủ đoạn như thu tiền chênh ngoài hợp đồng, làm giả hồ sơ và rao bán “suất ngoại giao”. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại tài chính cho người dân mà còn làm sai lệch mục tiêu an sinh của chính sách. 

Trục lợi nhà ở xã hội qua thủ đoạn thu tiền chênh

Một trong những hình thức trục lợi nhà ở xã hội đáng chú ý là thu thêm tiền ngoài giá bán theo quy định. Tại dự án New City, thuộc Tổ hợp nhà ở xã hội và thương mại AZ Thăng Long, thông tin điều tra cho biết số tiền chênh lệch thu từ khoảng 300 khách hàng mua, thue mua căn hộ lên tới 80 tỷ đồng. Một số cá nhân liên quan đã bị khởi tố để điều tra về hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn nhằm thu lợi bất chính.

Vụ việc cho thấy người mua có thể phải đối mặt với khoản chi phí lớn ngoài dự kiến khi tiếp cận nhà ở xã hội. Trong khi giá bán thuộc diện được quản lý theo quy định, việc thu thêm tiền không minh bạch có thể làm tăng đáng kể tổng chi phí mua nhà.

Đối với người thu nhập thấp, khoản chênh lệch này có thể trở thành gánh nặng tài chính, khiến mục tiêu mua được nhà với giá phù hợp khó đạt được. Vì vậy, người mua cần yêu cầu công khai giá bán, các khoản phải thanh toán và chứng từ hợp pháp cho từng khoản tiền.

Trục lợi nhà ở xã hội bằng chiêu trò bán “suất ngoại giao”

Một thủ đoạn khác là quảng cáo có thể bảo đảm mua được căn hộ thông qua “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” hoặc quan hệ với người có thẩm quyền. Các đối tượng thường yêu cầu khách hàng đặt cọc, nộp phí giữ chỗ hoặc chuyển tiền để được ưu tiên xét duyệt.

Tại dự án nhà ở xã hộ CT3 Kim Chung, cơ quan điều tra đã khởi tố và bắt tạm giam hai người để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo thông tin điều tra, các đối tượng đưa ra cam kết khách hàng chắc chắn mua được căn hộ nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại để nhận tiền cọc, sau đó chiếm đoạt và sử dụng vào mục đích cá nhân.

Điểm nguy hiểm của hình thức lừa đảo này nằm ở việc đánh vào tâm lý muốn sớm có nhà của người dân, nhất là khi nhu cầu cao và nguồn cung phù hợp còn hạn chế.

Người mua cần đặc biệt cảnh giác với những lời hứa bảo đảm trúng hồ sơ, yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc đề nghị giao dịch ngoài quy trình chính thức. Không nên coi lời cam kết của môi giới là căn cứ bảo đảm quyền mua căn hộ.

Trục lợi nhà ở xã hội thông qua làm giả hồ sơ 

Bên cạnh việc thu tiền chênh và lừa bán suất, tình trạng trục lợi nhà ở xã hội còn xuất hiện dưới hình thức làm giả hoặc kê khai không đúng điều kiện thụ hưởng.

Tại Bắc Ninh và Thái Nguyên, cơ quan chức năng đã khởi tố một số đối tượng liên quan đến hành vi làm giả tài liệu nhằm hợp thức hóa hồ sơ mua nhà. Những giấy tờ bị làm giả được cho làm nhằm chứng minh điều kiện về đối tượng, thu nhập hoặc xác nhận công việc để người không đủ điều kiện có thể tham gia xét duyệt.

Tại An Giang, cơ quan thanh tra phát hiện 40 trường hợp kê khai không đúng thực tế về điều kiện mua nhà ở xã hội. Trong đó, 13 trường hợp đã có nhà ở hoặc đất ở thuộc sở hữu trên địa bàn; 27 trường hợp thuộc diện phải nộp thuế thu nhập thường xuyên và có thu nhập vượt mức quy định để được hưởng chính sách.

Những trường hợp này cho thấy việc xác minh điều kiện thụ hưởng có ý nghĩa quan trọng. Nếu hồ sơ không phản ánh đúng thực tế, chính sách hỗ trợ có nguy cơ đến sai đối tượng, làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở của những người thực sự cần được hỗ trợ.

Trục lợi nhà ở xã hội bộc lộ lỗ hổng trong quản lý

Theo phân tích của các chuyên gia pháp lý, tình trạng trục lợi nhà ở xã hội đặt ra hai vấn đề lớn: xác minh điều kiện mua nhà và giám sát sau khi căn hộ được phân phối.

Thứ nhất, việc xác nhận thu nhập, tình trạng nhà ở và điều kiện của người đăng ký vẫn phục thuộc đáng kể vào giấy tờ do các cơ quan, đơn vị liên quan cung cấp. Nếu dữ liệu chưa được đối chiếu đồng bộ, nguy cơ làm giả hoặc kê khai sai có thể gia tăng.

Thứ hai, công tác hậu kiểm cần được chú trọng hơn. Tại dự án IEC Residences, quá trình rà soát đã ghi nhận khoảng 89 trường hợp có dấu hiệu vi phậm quy định sử dụng nhà ở xã hội, bao gồm cho thuê lại, cho ở nhờ hoặc mua bán căn hộ không đúng quy định.

Để hạn chế tình trạng này, cần tăng cường đối chiếu dữ liệu về nhà ở, đất đai và thu nhập theo thẩm quyền; công khai quy trình xét duyệt, giá bán và các khoản thanh toán; đồng thời kiểm tra việc sử dụng, chuyển nhượng căn hộ sau khi bàn giao.

Trục lợi nhà ở xã hội: Người mua cần làm gì để tránh rủi ro

Trước những thủ đoạn ngày càng đa dạng, người mua cần chủ động xác minh thông tin dự án từ chủ đầu tư và cơ quan quản lý có thẩm quyền. Điều kiện mua, hồ sơ đăng ký, giá bán và tiến độ tiếp nhận hồ sơ cần được kiểm tra qua các kênh chính thức.

Người dân không nên chuyển tiền cho cá nhân tự nhận có thể “chạy suất”, bảo đảm trúng hồ sơ hoặc xử lý giấy tờ không đúng quy định. Mọi khoản tiền phải có căn cứ rõ ràng, chứng từ hợp pháp và phù hợp với quy trình giao dịch.

Đối với người chưa đáp ứng điều kiện mua nhà ở xã hội, việc sử dụng hồ sơ giả hoặc kê khai sai không chỉ tiềm ẩn rủi ro mất tiền mà còn có thể dẫn đến hậu quả pháp lý. Với các giao dịch bất thường, người dân nên lưu giữ hợp đồng, chứng từ chuyển tiền và trao đổi liên quan để phục vụ việc xác minh khi cần thiết.

Kết luận: Trục lợi nhà ở xã hội không chỉ là vấn đề gian lận trong giao dịch bất động sản mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu an sinh và quyền tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp. Minh bạch hóa quy trình xét duyệt, tăng cường hậu kiểm và nâng cao khả năng xác minh thông tin là những giải pháp quan trọng để hạn chế sai phạm. Về phía người mua, nguyên tắc cần ưu tiên là kiểm tra thông tin chính thức, không tin vào cam kết “suất ngoại giao” và không giao tiền ngoài quy trình hợp pháp.

Hy vọng bài viết đã mang đến độc giả nhiều thông tin hữu ích. Mọi thắc mắc hoặc muốn nhận tư vấn đầu tư bất động sản sinh lời cao trực tiếp từ diễn giả Rich Nguyen, quý khách hàng vui lòng liên hệ: